Finansal Tablolar Neden Hazırlanır?
Finansal tablolar; işletmenin belirli bir tarihteki finansal durumunu, belirli bir döneme ait kâr-zarar performansını ve nakit hareketlerini kamuoyuna, yatırımcılara, kredi kuruluşlarına ve devlet kurumlarına raporlayan resmi belgelerdir. TFRS 1 ve TMS 1 çerçevesinde hazırlanan tam set finansal tablolar dört temel tablodan ve açıklayıcı dipnotlardan oluşur.
Bu tablolar olmadan bir işletmenin gerçek değerini ve risklerini değerlendirmek güçtür. Banka kredisi başvuruları, yatırımcı değerlemesi ve vergi beyannameleri bu tablolara dayanır.
1. Finansal Durum Tablosu (Bilanço)
Bilanço, belirli bir tarihe ait varlıklar, yükümlülükler ve özsermaye kalemlerini gösteren anlık fotoğraftır. TMS 1'e göre dönen/duran varlıklar ve kısa/uzun vadeli yükümlülükler ayrı ayrı sınıflandırılır.
| Finansal Durum Tablosu Yapısı | |
|---|---|
| Varlıklar | Kaynaklar |
| Dönen Varlıklar Nakit, alacaklar, stoklar |
Kısa Vadeli Yükümlülükler ≤1 yıl borçlar, ödenecek vergi |
| Duran Varlıklar Maddi/maddi olmayan varlıklar |
Uzun Vadeli Yükümlülükler >1 yıl banka kredileri, tahvil |
| Özsermaye Sermaye, birikmiş kârlar | |
Bilanço Analizi hakkında detaylı bilgi için tıklayın →
2. Kâr veya Zarar Tablosu (Gelir Tablosu)
Gelir tablosu; bir hesap döneminde işletmenin elde ettiği gelirleri, katlandığı giderleri ve nihai kâr ya da zararı gösterir. TFRS kapsamında iki farklı sunum biçimi kullanılabilir: işlev yöntemine göre (satışların maliyeti, pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri) ya da nitelik yöntemine göre (hammadde, işçilik, amortisman vb.).
Gelir Tablosu Kalemleri (İşlev Yöntemi)
3. Nakit Akış Tablosu
Nakit akış tablosu, işletmenin nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkileri üç kategoride raporlar. Tahakkuk esaslı gelir tablosundan farklı olarak gerçek para hareketlerini ortaya koyar.
- İşletme Faaliyetlerinden Nakit Akışları: Ticari alacaklar, stok değişimi, satıcı borçları
- Yatırım Faaliyetlerinden Nakit Akışları: Varlık alım-satımı, finansal yatırımlar
- Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları: Kredi kullanımı, temettü ödemesi, sermaye artırımı
Nakit Akış Tablosu detayları için tıklayın →
4. Özsermaye Değişim Tablosu
Dönem başı ile dönem sonu özsermaye arasındaki tüm hareketleri gösterir: sermaye artırımı, dönem kârının dağıtımı/devri, kapsamlı gelir kalemleri (gerçeğe uygun değer farkları, kur çevrim farkları) ve temettü ödemeleri bu tabloda raporlanır.
Tablolar Arası Bağlantı
Gelir tablosundaki net kâr → Özsermaye değişim tablosunda birikmiş kârlara eklenir → Bilançodaki özsermaye tutarını günceller. Nakit akış tablosundaki dönem sonu nakit tutarı → Bilançodaki nakit kalemini doğrular. Bu üç bağlantı finansal tabloların tutarlılığını kanıtlar.
Dipnotlar ve Açıklamalar
TFRS kapsamında hazırlanan finansal tablolar; muhasebe politikaları, önemli tahminler ve varsayımlar, ilişkili taraf işlemleri, koşullu borçlar, sonraki dönem olayları gibi kritik bilgileri dipnotlarda açıklamak zorundadır. Dipnotlar finansal tabloların ayrılmaz parçasıdır ve birçok durumda tablolardaki sayıların gerçek anlamını dipnotlardan öğrenmek mümkündür.